Ιατρείο Σκλήρυνσης κατά Πλάκας METROPOLITAN GENERAL
Αφροδίτη Γ. Καπώνη
Η Σκλήρυνση κατά Πλάκας (ΣΚΠ) ή Πολλαπλή Σκλήρυνση, είναι η πιο συχνή πρωτοπαθής νευρολογική διαταραχή των νεαρών ενηλίκων στο δυτικό κόσμο και η κύρια αιτία αναπηρίας σε άτομα νεαρής και μέσης ηλικίας. Εμφανίζεται με διπλάσια συχνότητα σε γυναίκες απ’ ότι σε άνδρες.
Πρόκειται για μια χρόνια, νευρολογική, αυτοάνοση ασθένεια, στην οποία το ανοσοποιητικό σύστημα επιτίθεται στο κεντρικό νευρικό σύστημα. Το αποτέλεσμα της ανοσολογικής προσβολής είναι η απώλεια μυελίνης σε πολλές περιοχές του εγκεφάλου και του νωτιαίου μυελού, καθώς και η εκφύλιση των νευρώνων. Η Πολλαπλή Σκλήρυνση μπορεί να προσβάλλει διάφορα τμήματα του κεντρικού νευρικού συστήματος, όπως τα εγκεφαλικά ημισφαίρια, το εγκεφαλικό στέλεχος, την παρεγκεφαλίδα, τον νωτιαίο μυελό και τα οπτικά νεύρα.
Τα πρώτα συμπτώματα συνήθως εμφανίζονται αιφνιδίως και είναι δυνατόν να υποχωρήσουν ακόμη και χωρίς θεραπεία μετά από μερικές ημέρες ή εβδομάδες. Συνήθως περιλαμβάνουν αδυναμία, προβλήματα κινητικότητας, μουδιάσματα, έλλειψη συντονισμού των κινήσεων, απώλεια της ισορροπίας, προβλήματα όρασης, ακράτεια ούρων ή κοπράνων κ.α.
Στην πλειοψηφία των ασθενών τα συμπτώματα εγκαθίστανται αλλά και υφίενται απρόβλεπτα κατά τα αρχικά στάδια δημιουργώντας τη μορφή της νόσου με εξάρσεις και υφέσεις (υποτροπιάζουσα μορφή). Η υποτροπιάζουσα μορφή της Πολλαπλής Σκλήρυνσης (RRMS) είναι η συχνότερη μορφή και εμφανίζεται περίπου στο 85% των ατόμων με Πολλαπλή Σκλήρυνση. Εάν υπάρχει προοδευτική επιδείνωση της νόσου ανάμεσα στις υποτροπές, τότε η νόσος χαρακτηρίζεται ως δευτεροπαθής προϊούσα Πολλαπλή Σκλήρυνση.
Η διάγνωση της νόσου βασίζεται κυρίως στην κλινική εικόνα, αλλά και σε μια σειρά παρακλινικών εξετάσεων όπως η μαγνητική τομογραφία (MRI) εγκεφάλου και νωτιαίου μυελού, η μελέτη του εγκεφαλονωτιαίου υγρού και, σε μερικές περιπτώσεις, τα προκλητά δυναμικά, οπτικά, στελεχιαία ακουστικά και σωματοαισθητικά.
Με βάση τα δεδομένα του τέλους του 20ου αιώνα, σχεδόν το 50% των ασθενών με RRMS ανέπτυσσαν δευτεροπαθή προϊούσα Πολλαπλή Σκλήρυνση μέσα σε 10 χρόνια με αποτέλεσμα σοβαρή αναπηρία.
Η σύγχρονη όμως θεραπευτική προσέγγιση στην Πολλαπλή Σκλήρυνση(ΠΣ), εκτός από την αντιμετώπιση της οξείας φάσης και των συμπτωμάτων, εστιάζεται κυρίως στην τροποποίηση της εξέλιξης της νόσου, στην πρόληψη των υποτροπών και στην καθυστέρηση της εξέλιξης της αναπηρίας.
Την τελευταία 20ετία περίπου έχει γίνει επανάσταση στην αντιμετώπιση της νόσου και σήμερα υπάρχουν αρκετά φάρμακα τα οποία μπορούν να τροποποιήσουν την εξέλιξή της. Τα φάρμακα αυτά μειώνουν την συχνότητα των υποτροπών, την εκφυλιστική δράση της Πολλαπλής Σκλήρυνσης και κατά συνέπεια επιβραδύνουν την εμφάνιση της αναπηρίας.
Οι υπάρχουσες θεραπείες χωρίζονται σε θεραπείες 1ης και 2ης γραμμής. Οι θεραπείες 1ης γραμμής χορηγούνται υποδορίως, ενδομυϊκά ή από του στόματος και επιτυγχάνουν μείωση της συχνότητας των υποτροπών. Οι θεραπείες 2ης γραμμής χορηγούνται εφόσον αποτύχουν οι θεραπείες 1ης γραμμής ή κατ΄ εξαίρεση σε ιδιαίτερα επιθετικές μορφές υποτροπιάζουσας Πολλαπλή Σκλήρυνση.
Είναι ευνόητο ότι πλέον, οι δυνατότητες αντιμετώπισης της Πολλαπλής Σκλήρυνσης είναι πολύ μεγάλες και στο μέλλον θα γίνουν ακόμη μεγαλύτερες. Το βασικό σκεπτικό της θεραπευτικής προσέγγισης είναι: Η κατάλληλη θεραπεία την κατάλληλη στιγμή. Εξίσου σημαντική είναι ασφαλώς και η σωστή πληροφόρηση των ασθενών αναφορικά με τη νόσο και τη διαχείρισή της.
