Η Πολλαπλή Σκλήρυνση αποτελεί μια χρόνια πάθηση που προσβάλλει το Κεντρικό Νευρικό Σύστημα (τόσο τον Εγκέφαλο όσο και το Νωτιαίο Μυελό). Εμφανίζεται σε άτομα όλων των ηλικιών, όμως επικρατεί στην παραγωγική ηλικία των 20-50 ετών, σε γυναίκες 2 με 3 φορές περισσότερο από ότι σε άνδρες.
Υπάρχουν παγκοσμίως 2,3 εκατομμύρια άτομα με Πολλαπλή Σκλήρυνση. Συχνότερα εμφανίζεται στις Βόρειες χώρες με ψυχρό κλίμα (Ευρώπη και Αμερική) και στις χώρες που βρίσκονται στη λεκάνη της Μεσογείου με μια συχνότητα στην Ελλάδα περίπου 20.000 ασθενών. Η νόσος παρατηρείται και στα παιδιά στο 4-5% των περιπτώσεων της Πολλαπλής Σκλήρυνσης.
Πρόκειται για αυτοάνοση νόσο που εξελίσσεται ενεργά πολύ πριν την κλινική της εμφάνιση με φλεγμονή της μυελίνης, του περιβλήματος των νευρικών κυττάρων που οδηγεί σε προοδευτική επιδείνωση, καταστροφή και απώλεια της μυελίνης (απομυελίνωση) με αποτέλεσμα την αδυναμία λειτουργίας και εκφύλισης των νευρικών κυττάρων. Αποτέλεσμα αυτής της διαδικασίας είναι η εμφάνιση βλαβών στην μαγνητική τομογραφία του ΚΝΣ και κλινικών συμβαμάτων που συνήθως εκδηλώνονται ως επίμονες δυσαισθησίες, μυική αδυναμία άνω και κάτω άκρων, μείωση της οπτικής οξύτητας, αστάθεια βαδίσεως, διαταραχή του ελέγχου των σφιγκτήρων, γνωσιακή διαταραχή κ.α.
Στους ασθενείς που γίνεται η διάγνωση, η οποία με τα καινούργια κριτήρια γίνεται σε πολύ πρώιμα στάδια, θα πρέπει να ξεκινούν άμεσα αγωγή με φάρμακα που τροποποιούν το ανοσοποιητικό τους σύστημα επιφέροντας ιδανικά την εξαφάνιση ή την μείωση των υποτροπών τους και των βλαβών στην μαγνητική τομογραφία.Πέρα όμως από αυτά, το πιο σημαντικό είναι η θεραπεία που θα λάβουν να προλαμβάνει την άθροιση της αναπηρίας και να ελέγχει μακροπρόθεσμα τη νόσο ώστε οι ασθενείς, οι οποίοι είναι στην πλειονότητα τους νέοι, να μπορούν να ζήσουν μακροπρόθεσμα μια φυσιολογική ζωή χωρίς εμπόδια κινητικά αλλά και νοητικά.
Επιπρόσθετα η αγωγή πρέπει να εξασφαλίζει στον πάσχοντα μακροχρόνια ασφάλεια, καλή ποιότητα ζωής και ικανότητα εγασίας χωρίς απουσίες από την δουλειά και την ζωή.
Η Πολλαπλή Σκλήρυνση εμφανίζεται με διαφορετικές μορφές είτε σαν ένα κλινικά μεμονωμένο σύνδρομο, που εφόσον εμφανίζει ευρήματα στην Μαγνητική Τομογραφία θα εξελιχθεί στο 80% σε βεβαία Πολλαπλή Σκλήρυνση. Συνηθέστερη μορφή είναι η Υποτροπιάζουσα Πολλαπλή Σκλήρυνση που εξελίσσεται με εξάρσεις και υφέσεις των συμπτωμάτων και αφορά το 85% των περιπτώσεων. Το υπόλοιπο 15% εμφανίζει εξ’ αρχής προοδευτική επιδείνωση και αποτελεί την Πρωτοπαθώς Προϊούσα Μορφή. Το 50% των περιπτώσεων Υποτροπιάζουσας Πολλαπλής Σκλήρυνσης που δεν λαμβάνουν θεραπεία θα μεταπέσουν σε Δευτερογενώς Προϊούσα Μορφή, δλδ προοδευτική επιδείνωση της αναπηρίας.
Από τη στιγμή που τα ακριβή αίτια της Πολλαπλής Σκλήρυνσης είναι άγνωστα δεν υπάρχει και πρόληψη της νόσου, αλλά μόνο με θεραπείες που αντιμετωπίζουν τα συμπτώματα της και επιβραδύνουν ή σταματούν την εξέλιξή της. Στόχος της αγωγής είναι η μείωση της φλεγμονώδους διαδικασίας η οποία εκφράζεται με βλάβες στην μαγνητική απεικόνιση και κλινικές υποτροπές. Σημαντικότερος όμως θεραπευτικός στόχος είναι ο μακροπρόθεσμος έλεγχος της νόσου δηλαδή η καθυστέρηση εξέλιξης της αναπηρίας και η μετάπτωση σε προϊούσα μορφή. Εχει καταδειχθεί ότι η έγκαιρη και επιτυχής θεραπευτική παρέμβαση στην έναρξη της νόσου είναι καθοριστική στην αποτροπή
μακροχρόνιας δυσμενούς εξέλιξης στην πορεία του χρόνου.
Στο τελευταίο Συνέδριο της Πολλαπλής Σκλήρυνσης που έγινε στο Μιλάνο τον 10/2023 παρουσιάστηκαν τα δεδομένα αποτελεσματικότητας αλλά και ασφάλειας των τρέχουσων θεραπειών, οι οποίες είναι πολλές, στην Ελλάδα κυκλοφορούν ήδη 17 θεραπέιες για την ΠΣ
Το ευχάριστο νέο έιναι ότι υπάρχουν σύγχρονες αγωγές που προσφέρουν καλό έλεγχο της νόσου και αποφυγή της εξέλιξης της. Επίσης τα επόμενα 2 χρόνια αναμένονται νέα θεραπευτικά σχήματα και τις προιούσες μορφές της νόσου εκεί που κυριαρχεί το στοιχείο της εκφύλισης.
Δεν είναι πια η Πολλαπλή σκλήρυνση συνώνυμο της αναπηρίας όπως εξακολουθεί να θεωρεί το ευρύ κοινό. Υπάρχουν πάρα πολλοί πάσχοντες ανάμεσα μας, οι οποίοι εργάζονται κανονικά και συντηρούν τις οικογένειες τους, χωρίς να γίνεται αντιληπτό το νόσημα τους. Απαιτείται έγκαιρη διάγνωση, σωστή παρακολούθηση, επιλογή του κατάλληλου ή των κατάλληλων φαρμάκων την κατάλληλη χρονική στιγμή και, βέβαια, θέληση για ζωή και ελπίδα.
